پرسشنامه هوش اخلاقی(MCI) لنیک و کیل(نسخه کامل)
پرسشنامه هوش اخلاقی (MCI) یکی از معتبرترین ابزارهای سنجش اخلاق فردی در محیطهای آموزشی، سازمانی و پژوهشی است که توسط داگ لنیک و فرد کیل در سال 2005 طراحی و اعتباریابی شده است. این پرسشنامه شامل 40 عبارت در قالب 10 بعد اصلی بوده و بر اساس طیف لیکرت پنجدرجهای (هرگز، به ندرت، گاهی اوقات، اغلب، تمام اوقات) نمرهگذاری میشود.
نسخه فارسی این ابزار در پژوهشهای داخلی از جمله توسط قرمزی (1393) مورد اعتباریابی قرار گرفته و در تحقیقات حوزه مدیریت، روانشناسی، آموزش و رفتار سازمانی کاربرد گستردهای دارد.
ابعاد پرسشنامه هوش اخلاقی (MCI)
پرسشنامه استاندارد هوش اخلاقی لنیک و کیل دارای 10 مولفه اساسی است که هر کدام 4 سوال را شامل میشود:
| مولفه | شماره سوالات |
|---|---|
| عمل کردن مبتنی بر اصول، ارزشها و باورها | 1 تا 4 |
| راستگویی | 5 تا 8 |
| استقامت و پافشاری برای حق (ایستادگی برای حقیقت) | 9 تا 12 |
| وفای به عهد | 13 تا 16 |
| مسئولیتپذیری برای تصمیمات شخصی | 17 تا 20 |
| اقرار به اشتباهات و شکستها | 21 تا 24 |
| قبول مسئولیت برای خدمت به دیگران | 25 تا 28 |
| علاقهمندی فعالانه به دیگران (دلسوزی خودجوش) | 29 تا 32 |
| توانایی بخشش اشتباهات خود | 33 تا 36 |
| توانایی بخشش اشتباهات دیگران | 37 تا 40 |
تعریف نظری هوش اخلاقی
مفهوم «هوش اخلاقی» نخستین بار بهصورت علمی توسط میشل بوربا در سال 2005 وارد ادبیات روانشناسی شد. هوش اخلاقی به توانایی تشخیص درست از نادرست بر اساس اصول جهانی اخلاقی اطلاق میشود. این نوع هوش مانند یک قطبنما، رفتارهای فرد را در مسیر ارزشهای انسانی هدایت میکند.
برخلاف هوش شناختی (IQ) یا هوش هیجانی (EQ)، هوش اخلاقی چارچوبی برای استفاده صحیح از سایر هوشها فراهم میکند. در واقع، فردی که از هوش اخلاقی بالاتری برخوردار است، در تصمیمگیریهای فردی و اجتماعی مسئولانهتر عمل میکند، صداقت بیشتری دارد و نسبت به دیگران دلسوزتر است.
هوش اخلاقی نهتنها در محیطهای فردی بلکه در سازمانها نیز نقش کلیدی دارد و میتواند منجر به افزایش اعتماد، تعهد سازمانی و بهبود عملکرد شود.
تعریف عملیاتی هوش اخلاقی
در این پژوهش، هوش اخلاقی نمرهای است که هر آزمودنی از پاسخ به 40 سوال پرسشنامه هوش اخلاقی لنیک و کیل (2005) کسب میکند. مجموع نمرات بهدستآمده نشاندهنده سطح کلی هوش اخلاقی فرد است و نمرات هر بعد نیز بهصورت جداگانه قابل تحلیل میباشد.
روایی و پایایی پرسشنامه هوش اخلاقی
روایی
روایی صوری و محتوایی این ابزار توسط متخصصان تایید شده است. همچنین تحلیل عاملی نشان داده است که مولفههای اصلی شامل:
-
درستکاری (بار عاملی 0.64)
-
مسئولیتپذیری (0.81)
-
دلسوزی (0.84)
-
بخشش (0.83)
دارای اشتراک عاملی بالا (حدود 80 درصد) هستند.
پایایی پرسشنامه (آلفای کرونباخ)
بر اساس نتایج پژوهشها (حجم نمونه 269 نفر)، ضرایب پایایی به شرح زیر گزارش شده است:
-
عمل مبتنی بر اصول: 0.85
-
راستگویی: 0.87
-
استقامت برای حق: 0.84
-
وفای به عهد: 0.85
-
مسئولیتپذیری شخصی: 0.85
-
اقرار به اشتباهات: 0.84
-
خدمت به دیگران: 0.85
-
علاقهمندی به دیگران: 0.84
-
بخشش خود: 0.85
-
بخشش دیگران: 0.86
-
پایایی کل پرسشنامه: 0.86
این ارقام نشاندهنده هماهنگی درونی مطلوب و اعتبار بالای ابزار است.
مشخصات فایل پرسشنامه
-
تعداد سوالات: 40 گویه
-
تعداد ابعاد: 10 مولفه
-
نوع مقیاس: لیکرت پنجدرجهای
-
فرمت فایل: Word
-
مناسب برای: پژوهشهای روانشناسی، مدیریت، آموزش و رفتار سازمانی
- دانلود پرسشنامه
پایایی و روایی
روایی صوری و محتوایی و هماهنگی درونی مولفه هایث آن توسط متخصصان مورد تایید قرار گرفته است (لنیک و کیل،2005). بیشترین همبستگی درونی بین بخشش و دلسوزی با هوش اخلاقی 86/0 و کمترین همبستگی بین درستکاری با هوش اخلاقی 66/0 می باشد. نتایج تحلیل عاملی مولفه های هوش اخلاقی نشان داده است که درستکاری با بار عاملی 64/0، مسئولیت پذیری 81/0، دلسوزی 84/0 و بخشش 83/0 دارای 80 درصد اشتراک هستند (سیادت، مختاری پور و کاظمی، 1388)
| مقیاس پرسشنامه هوش اخلاقی | تعداد نمونه | سوالات مربوطه | مقدار آلفا |
| عمل کردن مبتنی بر اصول، ارزشها و باورها | 269 | 4-1 | 85/0 |
| راستگویی | 269 | 8-5 | 87/0 |
| استقامت و پافشاری برای حق(ایستادگی بخاطر حقیقت | 269 | 12-9 | 84/0 |
| وفای به عهد | 269 | 16-13 | 85/0 |
| مسئولیت پذیری برای تصمیمات شخصی | 269 | 20-17 | 85/0 |
| اقرار به اشتباهات و شکستها | 269 | 24-21 | 84/0 |
| قبول مسئولیت برای خدمت به دیگران | 269 | 28-25 | 85/0 |
| فعالانه علاقمند بودن به دیگران(اهمیت دادن خود جوش به دیگران | 269 | 32-29 | 84/0 |
| توانایی در بخشش اشتباهات خود | 269 | 36-33 | 85/0 |
| توانایی در بخشش اشتباهات دیگران | 269 | 40-37 | 86/0 |
| کل | 269 | 40-1 | 86/0 |
سوالات متداول (FAQ)
1. پرسشنامه هوش اخلاقی (MCI) چیست؟
پرسشنامه هوش اخلاقی لنیک و کیل ابزاری استاندارد برای سنجش میزان پایبندی افراد به اصول اخلاقی، مسئولیتپذیری، صداقت، دلسوزی و بخشش است.
2. این پرسشنامه چند سوال و چند بعد دارد؟
این ابزار شامل 40 سوال در 10 بعد اصلی است که هر بعد دارای 4 گویه میباشد.
3. نحوه نمرهگذاری پرسشنامه چگونه است؟
سوالات بر اساس طیف لیکرت پنجدرجهای از «هرگز» تا «تمام اوقات» نمرهگذاری میشوند و مجموع امتیازات نشاندهنده سطح هوش اخلاقی فرد است.
4. آیا پرسشنامه هوش اخلاقی دارای روایی و پایایی است؟
بله. این ابزار دارای روایی تاییدشده و پایایی مطلوب با آلفای کرونباخ 0.86 برای کل مقیاس میباشد.
5. کاربرد پرسشنامه هوش اخلاقی در چیست؟
این پرسشنامه در تحقیقات حوزه روانشناسی، مدیریت منابع انسانی، رفتار سازمانی، آموزش و توسعه فردی کاربرد گسترده دارد.
6. آیا این پرسشنامه برای پایاننامه مناسب است؟
بله، به دلیل استاندارد بودن، داشتن روایی و پایایی تاییدشده و ساختار چندبعدی، گزینهای مناسب برای پایاننامههای کارشناسی ارشد و دکتری است.
محصولات مرتبط
