پرسشنامه انگیزش شغلی هاکمن و اولدهام
پرسشنامه انگیزش شغلی هاکمن و اولدهام (1975)
پرسشنامه انگیزش شغلی هاکمن و اولدهام یکی از معتبرترین ابزارهای سنجش انگیزش شغلی کارکنان است که توسط Richard Hackman و Greg Oldham در سال 1975 طراحی شد. این ابزار بر اساس مدل ویژگیهای شغلی (Job Characteristics Model) و نسخه اصلی پرسشنامه JDS مؤسسه آمریکایی تدوین گردیده است.
این پرسشنامه شامل 15 سؤال چهارگزینهای با طیف پاسخدهی:
-
بسیار زیاد
-
زیاد
-
کم
-
بسیار کم
میباشد و برای سنجش میزان انگیزش شغلی کارکنان در انواع مشاغل کاربرد دارد.
پرسشنامه انگیزش ش
مدل ویژگیهای شغلی هاکمن و اولدهام
هاکمن و اولدهام جامعترین مدل مشخصات شغلی را ارائه کردند. بر اساس این مدل، 5 ویژگی کلیدی شغل تعیینکننده میزان انگیزش بالقوه شغل هستند:
-
تنوع مهارت (Skill Variety)
-
هویت وظیفه (Task Identity)
-
اهمیت وظیفه (Task Significance)
-
استقلال (Autonomy)
-
بازخورد (Feedback)
این پنج مؤلفه، ظرفیت انگیزشی یک شغل را مشخص میکنند و مستقیماً بر عملکرد، رضایت شغلی و تعهد سازمانی اثرگذارند.
تعریف مفهومی انگیزش شغلی
انگیزش شغلی (Job Motivation) حالتی درونی در فرد است که او را به انجام رفتار یا فعالیت خاصی در محیط کار متمایل میسازد.
بهطور کلی:
-
انگیزش مجموعهای از عوامل انرژیزا است که فرد را به انجام وظایف شغلی سوق میدهد.
-
انگیزه میتواند مثبت یا منفی باشد.
-
انگیزش ابزاری برای پیشبینی رفتار کارکنان محسوب میشود.
-
میزان انگیزش افراد تحت تأثیر ویژگیهای فردی و عوامل محیطی قرار دارد.
پژوهشها نشان میدهند انگیزش شغلی میتواند تحت تأثیر سن، فرهنگ، شرایط اقتصادی و ویژگیهای درونی شغل تغییر کند.
انگیزش شغلی و عوامل فرهنگی و اقتصادی
مطالعات نشان دادهاند:
-
در کشورهای با توسعه اقتصادی قابل قبول، سطح انگیزش شغلی بالاتر است.
-
فرهنگهای جمعگرا معمولاً سطوح بالاتری از انگیزش شغلی را نسبت به فرهنگهای فردگرا نشان میدهند.
-
شاخصهایی مانند ثبات اقتصادی و امید به زندگی میتوانند بر انگیزش کارکنان تأثیرگذار باشند.
بنابراین انگیزش شغلی صرفاً وابسته به درآمد نیست، بلکه تحت تأثیر مجموعهای از عوامل فردی، سازمانی و فرهنگی قرار دارد.
فرآیندهای روانی انگیزش
طبق توافق اندیشمندان، انگیزش شامل سه فرآیند اصلی است:
1️⃣ تحریک (Arousal)
عامل آغازکننده رفتار که ناشی از نیاز یا تمایل فرد است.
2️⃣ جهت (Direction)
مسیر حرکت فرد برای دستیابی به اهداف تعیینشده.
3️⃣ شدت (Intensity)
میزان انرژی و تلاش فرد در انجام وظایف شغلی که به اهمیت و دشواری هدف بستگی دارد.
مشخصات پرسشنامه انگیزش شغلی هاکمن و اولدهام
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| نام ابزار | پرسشنامه انگیزش شغلی هاکمن و اولدهام |
| سال طراحی | 1975 |
| تعداد سؤالات | 15 سؤال |
| تعداد مؤلفهها | 5 مؤلفه |
| نوع مقیاس | چهارگزینهای (بسیار زیاد تا بسیار کم) |
| کاربرد | پژوهشهای مدیریت، منابع انسانی، رفتار سازمانی |
| تحلیل | بر اساس مجموع و میانگین نمرات |
| فرمت فایل | Word |
| تعداد صفحات | 5 صفحه |
تعریف عملیاتی متغیر
در این پژوهش، انگیزش شغلی بر اساس نمرهای که پاسخدهندگان از طریق پرسشنامه 15 سؤالی هاکمن و اولدهام کسب میکنند سنجیده میشود. نمره بالاتر نشاندهنده انگیزش شغلی بیشتر است.
تحلیل بر اساس نمره پرسشنامه
تحلیل دادهها معمولاً شامل:
-
محاسبه میانگین کل انگیزش شغلی
-
بررسی هر یک از 5 مؤلفه بهصورت جداگانه
-
تحلیل همبستگی با سایر متغیرها
-
تحلیل عاملی
-
مدلسازی معادلات ساختاری
میباشد.
روایی و پایایی پرسشنامه
روایی (Validity)
-
روایی محتوا
-
روایی سازه
-
تحلیل عاملی تأییدی
پایایی (Reliability)
-
آلفای کرونباخ
-
پایایی ترکیبی
در پژوهشهای مختلف، این پرسشنامه از پایایی و اعتبار مطلوبی برخوردار بوده است.
تعریف مفهومی متغیر :
تعریف عملیاتی:
مولفه:5
سوالات:15
تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه:
روایی پرسشنامه:
پایایی پرسشنامه:
منبع:
فرمت:word
تعداد صفحات:5


