پرسشنامه استاندارد محقق ساخته سواد رسانه ای ( فلسفی، 1393).
معرفی پرسشنامه استاندارد سواد رسانهای
پرسشنامه استاندارد سواد رسانهای توسط فلسفی در سال 1393 طراحی شده است. این ابزار شامل 20 سوال در قالب 5 مولفه بوده و با طیف لیکرت پنج درجهای (خیلی زیاد تا خیلی کم) برای سنجش مهارتها و نگرشهای مرتبط با سواد رسانهای استفاده میشود.
پرسشنامه سواد رسانهای، توانایی تحلیل، ارزیابی و خلق پیامهای رسانهای را در مخاطبان اندازهگیری میکند و ابزار مناسبی برای پایاننامهها، پژوهشهای علمی و مطالعات آموزشی محسوب میشود.
تعریف مفهومی سواد رسانهای
سواد رسانهای (Media Literacy) به مجموعه دیدگاهها و مهارتها درباره کنترل مخاطب بر خود هنگام مواجهه با رسانهها اطلاق میشود. به بیان دیگر، این مفهوم نشاندهنده تفسیر آگاهانه و انتقادی پیامهای رسانهای توسط فرد است (پاتر، 1391؛ به نقل از فلسفی، 1393).
سواد رسانهای یک مهارت بینرشتهای است که تواناییهای زیر را به افراد میدهد:
-
دسترسی به اطلاعات رسانهای مختلف (چاپی، صوتی، تصویری، اینترنتی)
-
تحلیل و ارزیابی محتوای رسانهها
-
درک تأثیر رسانهها بر فرد و جامعه
-
خلق پیامهای مناسب و مؤثر بر اساس درک انتقادی از رسانه
این مهارت به مخاطبان کمک میکند از حالت انفعالی مصرف رسانه خارج شوند و به صورت فعال و هوشمندانه با محتوا تعامل داشته باشند، مشابه رژیم غذایی هوشمندانه که مخاطب میداند چه چیزی مفید و چه چیزی مضر است.
تعریف عملیاتی متغیر
در این پژوهش، سواد رسانهای” (Media Literacy) از طریق نمره کسبشده پاسخدهندگان در پرسشنامه 20 سوالی فلسفی (1393) سنجیده میشود. هرچه امتیاز بالاتر باشد، نشاندهنده سطح بالاتر سواد رسانهای و توانایی تحلیل و بهرهوری مؤثر از رسانهها است.
مولفهها و تعداد سوالات
این پرسشنامه دارای 5 مولفه اصلی و 20 سوال است که هر مولفه شامل 4 سوال میباشد:
-
دسترسی به رسانه
-
تحلیل و ارزیابی محتوا
-
درک و تفسیر پیامها
-
خلق و تولید پیام
-
استفاده هوشمندانه و انتقادی
تحلیل پرسشنامه بر اساس نمره
-
حداقل نمره: 20
-
حداکثر نمره: 100
تفسیر کلی نمرات:
-
20 تا 40 → سطح پایین سواد رسانهای
-
41 تا 70 → سطح متوسط
-
71 تا 100 → سطح بالا
روایی و پایایی پرسشنامه
-
روایی: تأیید شده از طریق نظر خبرگان و مطالعه پیشین
-
پایایی: ضریب آلفای کرونباخ بالاتر از 0.7 گزارش شده است، نشاندهنده قابلیت اعتماد مطلوب ابزار
مشخصات فایل
-
📄 فرمت: Word
-
📑 تعداد صفحات: 5
-
📊 تعداد سوالات: 20 سوال
-
🧩 تعداد مولفهها: 5
-
📈 مقیاس پاسخدهی: طیف لیکرت پنج درجهای
منبع
-
فلسفی، 1393. پرسشنامه استاندارد سواد رسانهای
-
پاتر، 1391. مبانی سواد رسانهای
تعریف مفهومی متغیر پرسشنامه
سواد رسانه ای: سواد رسانه اي مجموعه ديدگاه ها و مهارت ها درباره كنترل مخاطب بر خود به هنگام مواجهه با رسانه است. به بيان ديگر سواد رسانه اي تفسير آگاهانه فرد از مفاهيم پيام هاي رسانه اي است (پاتر,1391؛ به نقل از فلسفی، 1393).
پرسشنامه استاندارد سواد رسانهای یک نوع درک متکی بر مهارت است که میتوان براساس آن انواع رسانهها را از یکدیگر تمیز داد، انواع تولیدات رسانهای را از یکدیگر تفکیک و شناسایی کرد. همچنین سواد رسانهای آمیزهای از تکنیکهای بهرهوری مؤثر از رسانهها و کسب بینش و درک برای تشخیص رسانهها از یکدیگر است.[۱]
تعریف مفهومی متغیر:![]()
تعریف عملیاتی: ![]()
مولفه:5
سوالات:20
تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه: ![]()
روایی پرسشنامه: ![]()
پایایی پرسشنامه:![]()
منبع: ![]()
فرمت:word
تعداد صفحات:5
سوالات متداول (FAQ) – پرسشنامه سواد رسانهای (فلسفی، 1393)
1️⃣ پرسشنامه سواد رسانهای فلسفی چند سوال دارد؟
این پرسشنامه شامل 20 سوال استاندارد میباشد و با طیف پنج درجهای لیکرت (خیلی زیاد تا خیلی کم) طراحی شده است.
2️⃣ پرسشنامه چند مولفه دارد؟
این ابزار دارای 5 مولفه اصلی است: دسترسی به رسانه، تحلیل و ارزیابی محتوا، درک و تفسیر پیامها، خلق و تولید پیام، و استفاده هوشمندانه و انتقادی از رسانه.
3️⃣ هدف از طراحی این پرسشنامه چیست؟
هدف پرسشنامه، سنجش مهارتها و دیدگاههای افراد نسبت به رسانهها و محتوای رسانهای است تا توانایی تحلیل، ارزیابی و بهرهبرداری هوشمندانه از رسانهها اندازهگیری شود.
4️⃣ سواد رسانهای چیست؟
سواد رسانهای (Media Literacy) مجموعهای از مهارتها و دیدگاهها است که به افراد کمک میکند پیامهای رسانهای را به شکل انتقادی تحلیل کرده و به صورت فعالانه از آنها استفاده کنند.
5️⃣ روایی و پایایی پرسشنامه چگونه است؟
این ابزار از نظر روایی محتوایی و سازهای تأیید شده و ضریب آلفای کرونباخ بالاتر از 0.7 دارد که نشاندهنده پایایی مطلوب پرسشنامه است.
6️⃣ نحوه نمرهگذاری پرسشنامه چگونه است؟
هر سوال بر اساس طیف لیکرت از 1 (خیلی کم) تا 5 (خیلی زیاد) نمرهگذاری میشود. نمره بالاتر نشاندهنده سطح بالاتر سواد رسانهای و توانایی تحلیل و استفاده هوشمندانه از رسانهها است.
7️⃣ این پرسشنامه مناسب چه پژوهشهایی است؟
پرسشنامه سواد رسانهای مناسب پایاننامهها، تحقیقات علمی و پژوهشهای آموزشی، رسانهای و فرهنگی است و برای سنجش توانمندی مخاطبان در تحلیل و بهرهبرداری از رسانهها کاربرد دارد.



