پرسشنامه یادگیري خود راهبر (فیشر و همکاران، 2013) | معرفی کامل، ابعاد و نمرهگذاری
پرسشنامه یادگیري خود راهبر چیست؟
پرسشنامه یادگیري خود راهبر : پرسشنامه یادگیری خودراهبر (Self-Directed Learning Questionnaire – SDLQ) ابزاری استاندارد برای سنجش میزان خودراهبری در فرایند یادگیری است که توسط Margaret Fisher و همکاران در سال 2013 تدوین و اعتباریابی شد. این پرسشنامه در ایران توسط نادی و سجادیان (1385) ترجمه و مورد استفاده پژوهشی قرار گرفته است.
با توجه به تحولات سریع علمی و فناوری، نظامهای آموزش عالی نیازمند دانشجویانی هستند که بتوانند بهصورت مستقل، مسئولانه و هدفمند فرایند یادگیری خود را مدیریت کنند. ازاینرو، سنجش یادگیری خودراهبر و مؤلفههای آن اهمیت ویژهای در پژوهشهای آموزشی و سازمانی دارد.
ویژگیهای پرسشنامه یادگیری خودراهبر
-
تعداد گویهها: 41 سؤال
-
مقیاس پاسخدهی: طیف پنجدرجهای لیکرت
(1 = کاملاً مخالفم تا 5 = کاملاً موافقم) -
مناسب برای: دانشجویان، کارکنان سازمانها و محیطهای آموزشی
-
کاربرد: پژوهشهای آموزشی، مدیریت منابع انسانی، پایاننامههای روانشناسی و علوم تربیتی
مؤلفههای پرسشنامه یادگیری خودراهبر
این ابزار سه مؤلفه اصلی یادگیری خودراهبر را ارزیابی میکند:
1️⃣ خودمدیریتی (Self-Management) – 16 گویه
گویههای 1 تا 16
توانایی برنامهریزی، سازماندهی و مدیریت منابع برای دستیابی به اهداف یادگیری.
2️⃣ انگیزش در یادگیری (Motivation for Learning) – 11 گویه
گویههای 17 تا 26
میزان علاقه، اشتیاق و انگیزه درونی برای یادگیری مستمر.
3️⃣ خودکنترلی (Self-Control) – 14 گویه
گویههای 28 تا 41
توانایی نظارت، ارزیابی و اصلاح رفتارها در مسیر یادگیری.
🔹 مجموع کل گویهها: 41 سؤال
تعریف مفهومی یادگیری خودراهبر
پرسشنامه استاندارد یادگیري خود راهبر فرایندی است که در آن فرد با ابتکار شخصی:
-
نیازهای یادگیری خود را شناسایی میکند؛
-
اهداف آموزشی را تعیین و تدوین میکند؛
-
منابع یادگیری مناسب را انتخاب میکند؛
-
راهبردهای مؤثر یادگیری را اجرا میکند؛
-
و نتایج یادگیری را ارزیابی میکند.
در این رویکرد، نقش مدرس از «انتقالدهنده دانش» به «تسهیلگر یادگیری» تغییر میکند (فیشر، 2001).
تعریف عملیاتی متغیر در پژوهش
در مطالعات پژوهشی، یادگیري خودراهبر بر اساس نمرهای که پاسخدهندگان به 41 گویه پرسشنامه میدهند سنجیده میشود. هرچه نمره کل و نمرات ابعاد بالاتر باشد، میزان خودراهبری فرد در یادگیری بیشتر است.
خودرهبری (Self-Leadership) و ارتباط آن با یادگیری خودراهبر
یکی از مفاهیم مرتبط با یادگیری خودراهبر، «خودرهبری» است. خودرهبری به معنای استفاده از راهکارها و استراتژیهایی است که فرد از طریق آنها میتواند:
-
انگیزه درونی خود را تقویت کند؛
-
عملکرد شخصی و شغلی خود را بهبود دهد؛
-
رضایت بیشتری در زندگی کاری و فردی تجربه کند؛
-
و کمتر به عوامل بیرونی برای جهتدهی متکی باشد.
یادگیری خودراهبر در واقع یکی از کاربردهای عملی خودرهبری در حوزه آموزش و توسعه فردی محسوب میشود.
کاربردهای پرسشنامه یادگیری خودراهبر
-
پژوهشهای علوم تربیتی
-
مطالعات آموزش عالی
-
تحقیقات مدیریت آموزشی
-
ارزیابی آمادگی یادگیری کارکنان
-
پایاننامههای کارشناسی ارشد و دکتری
سوالات متداول درباره پرسشنامه یادگیری خودراهبر
1. پرسشنامه یادگیری خودراهبر چند سؤال دارد؟
این پرسشنامه شامل 41 گویه بر اساس طیف پنجدرجهای لیکرت است.
2. ابعاد پرسشنامه یادگیری خودراهبر کداماند؟
سه بعد اصلی شامل خودمدیریتی، انگیزش در یادگیری و خودکنترلی است.
3. آیا نسخه فارسی این پرسشنامه معتبر است؟
بله، این ابزار در پژوهشهای داخلی مورد استفاده قرار گرفته و از پایایی قابل قبول برخوردار است.
4. این پرسشنامه برای چه جامعهای مناسب است؟
برای دانشجویان، فراگیران بزرگسال و کارکنان سازمانها قابل استفاده است.
5. نمره بالاتر در این پرسشنامه چه معنایی دارد؟
نمره بالاتر نشاندهنده سطح بالاتر یادگیری خودراهبر و توانایی مدیریت مستقل فرآیند یادگیری است.
خود راهبري یادگیري
یکی از این روشها استفاده از فرایندخودرهبری (Self-leadership) است. خودرهبری به معنای یافتن راهکارها و استراتژیهایی است که با استفاده از آن فرد بتواند با ایجاد انگیزه در خود به عملکرد بهتر و احساس رضایت بیشتر در زندگی شخصی و کاری خود دست یابد. به کمک این راهکارها، فرد میتواند ادراکات، تمایلات و رفتارهای خود را درمسیر صحیح و بهبود دهنده ای قرار دهد و برای یافتن انگیزه و جهت دهی به کار و زندگی، کمتر به عوامل بیرونی متکی باشد.
| دسته بندی رشته های تحصیلی | |
|---|---|
| فرمت فایل | |
| فیلتر بر اساس موضوع | |
| سال انتشار میلادی | |
| تعداد صفحات فارسی |
محصولات مرتبط
